Δημήτρης Γαρνέλης

Λογιστής – Φοροτεχνικός

Με τον Ν 3842/2010 και ειδικότερα με το άρθρο 83, νομοθετήθηκε η αρχική πρόβλεψη για το περιουσιολόγιο. Η αρχική αυτή πρόβλεψη ενέτασσε στην ρύθμιση όλους τους κατόχους ΑΦΜ. Γρήγορα όμως με τον Ν 4141/2013 υπέστη τροποποίηση και κατά κάποιο τρόπο περιορίστηκε στους φορολογικούς κατοίκους της Ελλάδας. Ειδικότερα το σχετικό άρθρο είχε ως εξής:

«Στη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων του Υπουργείου Οικονομικών συγκροτείται περιουσιολόγιο όλων των φυσικών προσώπων φορολογικών κατοίκων Ελλάδας. Στο περιουσιολόγιο περιλαμβάνονται κυρίως ακίνητα, αυτοκίνητα, σκάφη, εναέρια μέσα μεταφοράς, κατοχή μετοχών, αμοιβαίων κεφαλαίων και εταιρικών μεριδίων …».

Στη συνέχεια, νομοθετικά, το περιουσιολόγιο εντάχθηκε και σε νέα νομοθετήματα χωρίς βέβαια ποτέ να γίνει εφικτή η δημιουργία του και φυσικά η τήρησή του.

Τα τελευταία χρόνια το περιουσιολόγιο έχει ενταχθεί στο επιχειρησιακό σχέδιο της ΑΑΔΕ, και τώρα, 13 χρόνια από την αρχική θεσμοθέτησή του φαίνεται ότι θα κάνει την εμφάνισή του εντός του 2023!

Σο επιχειρησιακό αυτό σχέδιο, λοιπόν, προβλέπεται ότι θα υπάρξει άμεση πρόσβαση στο σύνολο των εισοδημάτων αλλά και των περιουσιακών στοιχείων των φορολογουμένων καθώς και σε κάθε μεταβολή αυτών. Προβλέπεται επίσης ότι το ηλεκτρονικό περιουσιολόγιο θα έχει άμεση διασύνδεση με το Κτηματολόγιο, το Χρηματιστήριο, τις Τράπεζες μα και με λοιπούς φορείς.

Το ερώτημα πολλών, ακόμη και τώρα είναι, τι θα περιλαμβάνει; Το ηλεκτρονικό περιουσιολόγιο θα περιλαμβάνει τα πάντα, κατοικίες, οικόπεδα, αγροτεμάχια, αυτοκίνητα, σκάφη αναψυχής, έργα τέχνης, καταθέσεις σε τράπεζες, λοιπά τιμαλφή κ.λπ.

Όπως σε κάθε τι νέο, έτσι και για το περιουσιολόγιο υπάρχουν έντονες φωνές αμφισβήτησης. Ο καθένας, με το δικό του τρόπο, προσπαθεί να πλήξει την αξιοπιστία ενός φοροελεγκτικού καθαρά εργαλείου χωρίς καν να το έχει δει να λειτουργεί στην πράξη.

Πώς θα γίνει η καταγραφή της περιουσίας; Πώς θα υπολογιστούν αντικειμενικά οι αξίες των περιουσιακών στοιχείων που θα καταγραφούν; Σίγουρα σημαντικά ερωτήματα που όμως από μόνα τους δεν αρκούν για να πλήξουν την αξιοπιστία της λειτουργίας του ηλεκτρονικού περιουσιολογίου. Φυσικά και θα πρέπει να το δούμε στο πεδίο λειτουργίας του και τότε ναι, να υπάρξει τεκμηριωμένη επιστημονικά πάντα, κριτική και όχι φωνές άναρθρες που μόνο προβλήματα δημιουργούν χρόνια τώρα.

Θα μπορούσαμε, να εστιάσουμε στα οφέλη που είναι δυνατόν να υπάρξουν από την εφαρμογή του, όπως για παράδειγμα:

– Αύξηση της φορολογητέας ύλης, με πιο δίκαιο τρόπο, ικανοποιώντας τη βασική αρχή του Συντάγματος η οποία επιτάσσει ο Έλληνας φορολογούμενος να συμμετέχει στα δημόσια βάρη, σύμφωνα με τη φοροδοτική του ικανότητα, κάτι το οποίο σίγουρα δε συμβαίνει πολλά χρόνια τώρα.

– Καλύτερη οργάνωση της κοινωνικής πολιτικής του κράτους υπό την έννοια ότι θα επιτυγχάνεται, στα πλαίσια του εφικτού, η αναδιανομή του πλούτου και η προσδοκώμενη αύξηση της φορολογητέας ύλης, με πιο δίκαιο όμως και αναλογικό τρόπο, θα οδηγεί και σε αύξηση δημοσίων εσόδων.

– Κατάργηση του πολυδαίδαλου συστήματος των τεκμηρίων, ένα σύστημα που προκαλεί χρόνιες αντιδράσεις για την αδικία του και βρίσκει σύμφωνη ολόκληρη την επιστημονική κοινότητα, ή τουλάχιστον το μεγαλύτερο μέρος των Λογιστών-Φοροτεχνικών.

Σε ότι αφορά το τεχνικό μέρος δημιουργίας του ηλεκτρονικού περιουσιολογίου αναμένεται η δημιουργία ειδικής φόρμας στο Taxisnet, μέσω της οποίας θα αναρτώνται όλα τα στοιχεία των φορολογουμένων. Στη συνέχεια οι φορολογούμενοι θα λαμβάνουν μηνύματα-ειδοποιητήρια, προκειμένου να προχωρούν σε επικαιροποιήσεις των παραπάνω στοιχείων όταν αυτό απαιτείται. Με αυτόν τον τρόπο θα υπάρχει άμεση πρόσβαση όχι μόνο στην περιουσία των φορολογουμένων αλλά και σε κάθε μεταβολή αυτής.

Το μόνο βέβαιον είναι ότι το περιουσιολόγιο θα κριθεί από την εφαρμογή του και μόνο! Αναγκαίο λοιπόν είναι αρχικά να τεθεί και να ξεκαθαριστεί «φωναχτά» από τη Φορολογική Διοίκηση το πλαίσιο εφαρμογής του.

Κατα αυτόν τον τρόπο θα σταματήσουν οι απανταχού «ερμηνευτές» των πάντων να προκαλούν θόρυβο δημιουργώντας την αίσθηση στην κοινωνία ότι θα πληγούν όλοι οι φορολογούμενοι ανεξαρτήτως της φορολογικής συμπεριφοράς τους.

Το περιουσιολόγιο δύναται, με την ορθή εφαρμογή του, να αποκαταστήσει αδικίες και να επιφέρει και επιβάλλει στοιχειώδη φορολογική δικαιοσύνη.

Μπορεί να πλήξει τη φοροδιαφυγή και να επιφέρει τη φορολογική συμμόρφωση σε όλους εκείνους που έχουν ανάγει τη μη πληρωμή φόρων και την παραοικονομία σε επιστήμη, δηλώνοντας ελάχιστα εισοδήματα την ίδια στιγμή που ο βίος τους είναι ιδιαίτερα προκλητικός καταγράφοντας μεγάλης αξίας ακίνητη και κινητή περιουσία καθώς και τεράστιες καταθέσεις στο εξωτερικό.

Η αναζήτηση εσόδων, δε δύναται πλέον να πραγματοποιείται μόνο από τους ειλικρινείς φορολογούμενους. Αναγκαία και επιτακτική είναι η ανάγκη, η Φορολογική Διοίκηση να στραφεί προς εκείνους που πραγματικά έχουν, κατέχουν αλλά αποκρύπτουν.

Το περουσιολόγιο μπορεί να είναι ένα σπουδαίο εργαλείο προς αυτήν την κατεύθυνση. Οι «συνεπείς» φορολογούμενοι δεν έχουν ή τουλάχιστον δεν πρέπει να έχουν να φοβηθούν κάτι από την εφαρμογή του.