Δημήτρης Γαρνέλης

Λογιστής – Φοροτεχνικός

Αισίως μπήκαμε στο τέταρτο έτος από την ημέρα που η πολύ φιλόδοξη εφαρμογή του Μy Data μπήκε στην καθημερινότητα των επιχειρήσεων και φυσικά των λογιστών.

Μια εφαρμογή που ταλαιπωρεί για την ώρα όλα τα εμπλεκόμενα μέρη χωρίς να έχει καταφέρει να δώσει μια προστιθέμενη αξία στους εμπνευστές της.

Για να μην υπάρξουν δεύτερες σκέψεις και παρεξηγήσεις, ο συντάκτης είναι σαφέστατα υπέρ της δημιουργίας μιας τέτοιας εφαρμογής η οποία θα φράξει το δρόμο των «έξυπνων» προς τη φοροδιαφυγή και θα δημιουργήσει, ίσως, ένα αίσθημα δικαιοσύνης σε εκείνους που χρόνια τώρα έχουν υποστεί τη φορολογική αφαίμαξη από την εκάστοτε φορολογική διοίκηση. Και δυστυχώς είναι οι ίδιοι πάντα αφού τα τελευταία πολλά χρόνια το 80% των εσόδων του κράτους από φόρους καλύπτεται από το 20% των φορολογουμένων.

Είναι τελικά όμως το Μy Data το εργαλείο που θα χτυπήσει τη φοροδιαφυγή; Αν ναι, πώς τεκμηριώνεται αυτή η εκτίμηση; Μήπως πριν το σχεδιασμό ενός τέτοιου γιγαντιαία πολύπλοκου εγχειρήματος έπρεπε να έχουν δοκιμαστεί πολύ πιο απλές και κυρίως άμεσα εφαρμοστέες λύσεις;

Τα παραπάνω ερωτήματα θα πρέπει να προβληματίσουν τη φορολογική διοίκηση σχετικά με το τι έχουν πετύχει μέχρι σήμερα. Και τι έχουν πετύχει μέχρι σήμερα; Η απάντηση σε ότι αφορά το στόχο (καταπολέμηση της φοροδιαφυγής) είναι απολύτως τίποτα, αφού το σύστημα δεν είναι ακόμη λειτουργικό και αφού δεν έχει δημοσιευθεί ακόμη η εγκύκλιος με το πλαίσιο τιμωρίας όσων δεν ακολουθούν τις οδηγίες λειτουργίας του. Παρόλα αυτά όμως έχουν πετύχει τα εξής:

α. Αύξηση του κόστους λειτουργίας των επιχειρήσεων. Οι επιχειρήσεις, οι περισσότερες στην Ελληνική Επικράτεια είναι μικρές, αναγκάζονται να πληρώνουν ξανά και ξανά αναβαθμίσεις αμφιβόλου ποιότητας, αφού και οι ίδιοι οι τεχνικοί δυσκολεύονται να βρουν τις ενδεδειγμένες λύσεις, με αποτέλεσμα να ανεβαίνει όχι μόνο το κόστος λειτουργίας τους αλλά και να μειώνεται η παραγωγικότητά τους. Οι επιχειρήσεις δημιουργούνται για να παράγουν και να επιτυγχάνουν τα πλάνα τους και όχι για να αναλώνουν το χρόνο τους και να πληρώνουν τα κόστη για τέτοιου είδους εγχειρήματα. Θα μπορούσε αφού σχεδιάστηκε αυτή η πλατφόρμα να επιδοτηθεί και η εφαρμογή της με άμεσα όμως χρηματοδοτικά σχέδια τα οποία θα κάλυπταν το σύνολο των επιχειρήσεων. Για να έχει επιτυχία οποιοδήποτε ελεγκτικό εργαλείο θα πρέπει να έχει την απόλυτη αποδοχή των ελεγχόμενων από αυτό. Πώς θα επιτευχθεί αυτό όταν δημιουργεί στους ελεγχόμενους λειτουργικά προβλήματα;

β. Αύξηση του κόστους εργασίας των Λογιστών. Η καθημερινότητα των Λογιστών έχει διαφοροποιηθεί πλήρως. Αναλαμβάνουν εργασίες που σε τίποτα δεν έχουν να κάνουν με τη Λογιστική Επιστήμη. Ατελείωτες εργατοώρες αναλώνονται καθημερινά, φυσικά χωρίς επιπλέον αμοιβή, προκειμένου να ανταποκριθούν οι επιχειρήσεις σε κάτι που, για την ώρα μοιάζει, μη λειτουργικό. Και η μη λειτουργικότητά του δεν είναι άποψη του συντάκτη αλλά το αποδεικνύουν οι επτά (7) μέχρι τώρα τροποποιήσεις του εν λόγω πλαισίου.

Στο σημείο αυτό θα ήταν καλό να υπάρξει μια προτροπή στους Λογιστές, αντί να κοιτάζουν πώς θα κάνουν καλές συμφωνίες με εταιρείες μηχανογραφικής υποστήριξης να φροντίσουν να διασφαλίσουν τις ορθές εργασίες της Λογιστικής Επιστήμης. Διότι κανένα πρόγραμμα, κανένα ERP δεν υποκαθιστά τη γνώση. Ο Λογιστής με τις γνώσεις του θα κατευθύνει την όποια ενημέρωση του όποιου λογιστικού προγράμματος, το αντίθετο αποτελεί σενάριο επιστημονικής φαντασίας αλλά δυστυχώς ορισμένοι πιστεύουν και σε αυτά! Επίσης ο Επιστήμονας Λογιστής Φοροτεχνικός, δε μπορεί να λειτουργεί ως άμισθος υπάλληλος του υπουργείου οικονομικών αλλά και των επιχειρήσεων. Σίγουρα το βέλτιστο είναι να υπάρχει η μέγιστη συνεργασία μεταξύ των δυο μερών, ωστόσο για να επιτευχθεί αυτό ας φροντίσει η φορολογική διοίκηση μέσω των συναρμόδιων υπουργείων να θεσπιστούν κατώτατες αμοιβές για όλες αυτές τις εργασίες.

Όλα τα παραπάνω έχουν προκληθεί από μια ατελή, για την ώρα, προσπάθεια ψηφιακής μεταρρύθμισης με σκοπό τη δημιουργία ενός ελεγκτικού εργαλείου το οποίο θα καταπολεμήσει την φοροδιαφυγή. Μήπως όμως υπάρχει κάτι που διαφεύγει της προσοχής των εμπνευστών του Μy Data;

Ειδικότερα, είναι χρόνια τώρα γνωστό και καταγεγραμμένο ότι ένα μεγάλο ποσοστό, αν όχι το μεγαλύτερο, φοροδιαφυγής στην ελληνική επικράτεια προκαλείται από εκείνους που δεν εκδίδουν καθόλου παραστατικά. Με αυτούς τι θα γίνει; Όλοι αυτοί, οι οποίοι λειτουργούν εκτός πεδίου φορολογικής και εμπορικής νομοθεσίας βρίσκονται εκτός πεδίου της εν λόγω εφαρμογής. Ακόμη όμως και στις επιχειρήσεις οι οποίες λειτουργούν στα πλαίσια της φορολογικής και εμπορικής νομοθεσίας η φοροδιαφυγή δεν προκαλείται με τις καταγεγραμμένες συναλλαγές αλλά κυρίως από την αποφυγή καταγραφής μιας συναλλαγής με την μη έκδοση των προβλεπόμενων παραστατικών.

Τέλος, εκτός από τα παραπάνω αναφερθέντα, για να λειτουργήσει ορθώς η εφαρμογή My Data, απαιτούνται μια σειρά νομοτεχνικών βελτιώσεων αφού υπάρχουν αρκετές αντιφάσεις σε σχέση με τα ζητούμενα από την πλατφόρμα και με τα όσα ισχύουν σύμφωνα με τον Ν 4308/2014 . Δε μπορεί το My Data από μόνο του να «γράφει …» νέο Κώδικα …! Οι φορολογικές αρχές σίγουρα «χρησιμοποιούν» τη λογιστική επιστήμη για να επιτύχουν τους στόχους τους, σίγουρα όμως δεν την «αναμορφώνουν»!

Σε κάθε περίπτωση, όπως αναφέρθηκε και στην αρχή του κειμένου, ο συντάκτης δεν εναντιώνεται στη λειτουργία της εφαρμογής, εχθρός του καλού όμως είναι το καλύτερο. Το μόνο σίγουρο είναι η αναγκαιότητα ύπαρξης ενός ισχυρού ελεγκτικού εργαλείου πάταξης της φοροδιαφυγής. Αυτό θα ενισχύσει με κάθε βεβαιότητα, το αίσθημα δικαιοσύνης ανάμεσα στους φορολογουμένους αλλά θα βοηθήσει σίγουρα και στη βελτίωση των παρεχομένων λογιστικών υπηρεσιών, αφού δε θα μένει ατιμώρητη κάθε στρεβλή λογιστική συμβουλή η οποία βέβαια είναι αρεστή στον επιχειρηματία ο οποίος θέλει να φοροδιαφύγει και αντίστοιχα θα γίνει κατανοητό στην αγορά ότι θα πρέπει όλοι να απευθύνονται σε σοβαρούς επαγγελματίες που ασκούν τη Λογιστική τέχνη σύμφωνα με τα ισχύοντα.

Ιστορικά, με βάση τα δεδομένα που υπάρχουν, η διασταύρωση των παραστατικών πωλήσεων των οικονομικών οντοτήτων έχει αποδειχθεί εξαιρετικά αποτελεσματικό εργαλείο ελέγχου. Αυτό έχει ήδη επιτευχθεί σε πολύ καλό βαθμό από την εφαρμογή My Data και δείχνει ότι μπορεί να ολοκληρωθεί με απόλυτη επιτυχία. Μήπως λοιπόν η μεταρρύθμιση να ολοκληρωθεί σε αυτό το σημείο με ορισμένες ίσως χρήσιμες προσθήκες; Από εκεί και πέρα χρειάζεται βούληση της φορολογικής αρχής προκειμένου να χρησιμοποιήσει λοιπά ελεγκτικά εργαλεία και να επιτύχει εξαιρετικά επιτεύγματα στο κυνήγι της φοροδιαφυγής. Αρκεί να υπάρχει Βούληση!

Ας επικρατήσει η Λογική. Είναι βέβαιο ότι η αγορά έχει ανάγκη από ένα ισχυρό σύστημα ελέγχου το οποίο θα εξασφαλίσει συνθήκες υγιούς ανταγωνισμού και θα είναι χρήσιμο και ωφέλιμο τόσο για τη Φορολογική διοίκηση μα κυρίως για τις επιχειρήσεις!

Διότι όπως έλεγε και ο Ρωμαίος Αυτοκράτορας Μάρκος Αυρήλιος: «Ότι δε συμφέρει το μελίσσι, δεν συμφέρει και τη μέλισσα».