“Υπερβάλλων Ζήλος” αντί για λύση, στο θέμα των Υπερωριών
Με απόφαση που υπέγραψε η Υπουργός Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, ενεργοποιούνται οι “προσφάτως” ψηφισθείσες ρυθμίσεις του ν. 4488/2017 για την αυστηρή τήρηση των κανόνων για τις υπερωρίες και την υπερεργασία.
Λαμβάνοντας υπόψη ότι η υποδηλωμένη εργασία αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα στην ελληνική αγορά εργασίας και αξιοποιώντας την εμπειρία από τους ελέγχους που διεξάγει το ΣΕΠΕ, η παρούσα κυβέρνηση νομοθέτησε την υποχρεωτική, εκ των προτέρων, δήλωση των υπερωριών, ώστε να αντιμετωπιστούν φαινόμενα παραβατικότητας εκ μέρους των εργοδοτών και να προστατευτούν τα δικαιώματα των εργαζομένων.
Με την Υπουργική Απόφαση ορίζεται ότι από την 1η Ιουλίου η δήλωση της υπερωριακής απασχόλησης θα γίνεται ηλεκτρονικά μέσω του σχετικού εντύπου και μέσω της αποστολής μηνύματος με την χρήση κινητού τηλεφώνου. Θα υπάρχει μεταβατικό διάστημα δύο μηνών, κατά το οποίο θα είναι δυνατή η δήλωση υπερωριών και μέσω του Ειδικού Βιβλίου Υπερωριών έως την 1η Σεπτεμβρίου, όποτε η υποβολή θα γίνεται μόνο με το νέο τρόπο. Παράλληλα, και με σκοπό να απλουστευθούν οι διαδικασίες υποβολής, από την 1η Οκτωβρίου θα είναι δυνατή και η υποβολή τροποποίησης ωραρίου μέσω μηνύματος κινητού τηλεφώνου.
Με τις παραπάνω προσθήκες, σύμφωνα με τους αρμόδιους του Υπουργείου Εργασίας, συντελείται ένα σημαντικό βήμα στην πληρέστερη αποτύπωση της πραγματικής εικόνας της αγοράς εργασίας στο πληροφοριακό σύστημα “ΕΡΓΑΝΗ” και ολοκληρώνεται ένας αποτελεσματικός, αξιόπιστος και σύγχρονος μηχανισμός για την επιτήρηση της αγοράς εργασίας και την αποτελεσματικότερη καταπολέμηση της παραβατικότητας. Ταυτόχρονα, διασφαλίζεται η φιλικότητα προς τον χρήστη των νέων λειτουργικοτήτων, με την απόδοση διαφορετικών και εύχρηστων δυνατοτήτων υποβολής.
Ωστόσο το δελτίο τύπου που εξέδωσε το Υπουργείο εργασίας δεν αναφέρει πουθενά τα δεκάδες προβλήματα που ανακύπτουν σε πρακτικά θέματα λειτουργίας, του εν λόγω σχεδίου, καθώς και το επιπρόσθετο κόστος με το οποίο επιβαρύνονται οι επιχειρήσεις καθώς και τα λογιστικά γραφεία τα οποία πλέον λειτουργούν ως “άμισθοι συνεργάτες ” των υπουργείων .
Ειδικότερα , σύμφωνα με τις νέες διατάξεις κάθε αλλαγή ή τροποποίηση του ωραρίου ή της οργάνωσης του χρόνου εργασίας των εργαζομένων, θα πρέπει να δηλώνεται το αργότερο έως και την ημέρα αλλαγής ή τροποποίησης του ωραρίου ή της οργάνωσης του χρόνου εργασίας, και σε κάθε περίπτωση πριν την ανάληψη υπηρεσίας από τους εργαζομένους .Το ίδιο θα ισχύει, για πρώτη φορά , τόσο για την υπερωρία όσο και την υπερεργασία που πρέπει να δηλώνονται πριν την πραγματοποίησή τους
«Υπερεργασία» συνιστά η απασχόληση που πραγματοποιείται καθ’ υπέρβαση του καθορισμένου εβδομαδιαίου ωραρίου των 40 ωρών, χωρίς όμως να υπάρχει υπέρβαση του ημερήσιου νόμιμου ωραρίου δηλαδή, περιορίζεται, σε περίπτωση πενθήμερης εργασίας σε μία ώρα ημερησίως. Όταν η εργασία του μισθωτού εκτείνεται πέραν του νόμιμου ωραρίου εργασίας, γίνεται λόγος για «υπερωρία».
Προκύπτει, όμως, το ερώτημα εάν η ανωτέρω υποχρέωση δημιουργείται και σε περίπτωση υπερεργασίας σαφώς μικρότερης της μιας ώρας ημερησίως, δηλαδή, έστω, κάποιων λεπτών.
Επιπροσθέτως δημιουργούνται τα εξής ερωτήματα εφαρμογής, υποβολής υπερωριών:
Πως θα αντιμετωπιστεί το πραγματικό γεγονός, που συχνά συμβαίνει, να τελειώσει νωρίτερα η εργασία για την οποία καλείται ο εργαζόμενος να απασχοληθεί μια ημέρα υπερεργασιακά και υπερωριακά έστω 3 ωρών (1 υπερεργασία + 2 υπερωρία) έστω σε 2 ώρες; Θα κληθεί μήπως ο εργοδότης να πληρώσει την ώρα της υπερωρίας που δεν πραγματοποιήθηκε;
Πως θα αντιμετωπιστεί η απασχόληση για ώρες πέραν των 120 το χρόνο, σε περιπτώσεις που ο νόμος το επιτρέπει;
Θεωρώ απαραίτητο και ελπίζω η Διοίκηση να δώσει ουσιαστικές λύσεις στα πραγματικά προβλήματα υλοποίησης διαφορετικά θα μιλάμε για Υπερβάλλοντα ζήλο και μόνο, χωρίς καμιά ουσιαστική μεταρρύθμιση .
Δημήτριος Γαρνέλης
Οικονομολόγος
Λογιστής -Φοροτεχνικός Α’ τάξεως
Σύμβουλος Επιχειρήσεων Πιστοποιημένος Εισηγητής Σεμιναρίων
